ANALISIS FAKTOR-FAKTOR YANG BERHUBUNGAN DENGAN PENGGUNAAN ALAT PELINDUNG DIRI PADA PETUGAS DI INSTALASI KESEHATAN LINGKUNGAN DI DINAS KESEHATAN UPTD PUSKESMAS PONED AEK KOTA BATU KECAMATAN NA IX-X TAHUN 2025
DOI:
https://doi.org/10.36656/jdmhc.v3i2.3222Keywords:
Ketersediaan, Kebijakan, Alat Pelindung DiriAbstract
Keselamatan dan kesehatan kerja petugas kesehatan lingkungan sangat penting untuk mencegah terjadinya kecelakaan kerja dan penularan penyakit akibat kerja. Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis faktor-faktor yang berhubungan dengan penggunaan Alat Pelindung Diri (APD) pada petugas di Instalasi Kesehatan Lingkungan Dinas Kesehatan UPTD Puskesmas PONED Aek Kota Batu Kecamatan Na IX-X Tahun 2025. Jenis penelitian ini adalah deskriptif kuantitatif dengan pendekatan cross sectional. Populasi berjumlah 105 orang dan sampel sebanyak 83 orang ditentukan menggunakan teknik simple random sampling. Data dikumpulkan melalui kuesioner dan wawancara kemudian dianalisis menggunakan uji chi-square. Hasil penelitian menunjukkan bahwa sebagian besar responden memiliki pengetahuan cukup baik, namun kepatuhan dalam penggunaan APD masih belum maksimal. Hasil uji statistik menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara pengetahuan, sikap, ketersediaan APD, dan kebijakan dengan perilaku penggunaan APD (p-value < 0,05). Faktor pengetahuan merupakan faktor predisposisi yang paling dominan memengaruhi perilaku petugas dalam menggunakan APD. Oleh karena itu, peningkatan pengetahuan, pembinaan sikap positif, ketersediaan APD yang memadai, dan penegakan kebijakan perlu ditingkatkan untuk mendukung keselamatan kerja. Hasil penelitian ini diharapkan dapat menjadi bahan evaluasi bagi manajemen Puskesmas dalam meningkatkan program keselamatan dan kesehatan kerja di lingkungan kerja.
References
1. ALnies. Penyalkit ALkibalt Kerjal. Jalkalrtal: PT. Elex Medial Kompultindo, 2005.
2. Dalyalkisn. H. 2003. Psikologi Sosiall. Mallalng ULMM Press
3. Donal R, 2012. Falktor-falktor yalng merpengalrulhi penggulnalaln allalt pelindulng diri (ALPD) paldal petulgals Kesehaltaln lingkulngaln di RSD Bengkallis, Skripsi.
4. Jalnnalh N. 2009. Beberalpal Falktor yalng Berhulbulngaln dengaln Pemalkalialn ALPD Paldalb Pekerjal Lalboraltoriulm Paltologi Klinik RSD Sidoalrjo. skripsi. Sulralbalyal: FKM ULniversitals ALirlalnggal.
5. Kemenkes RI. 2010. KMK NO 1087/MENKES/SK/VIII/2010. Stalndalr Kesehaltaln daln Keselalmaltaln Kerjal Di Rulmalh Salkit . Jalkalrtal: Menteri Kesehaltaln.
6. Kemernalkertralns RI. 2010. Peraltulraln Menteri Tenalgal Kerjal daln Tralnsmigralsi Indonesial tentalng ALlalt Pelindulng Diri
7. Linggalsalri. 2008. Falktor-Falktor yalng Mempengalrulhi Perilalkul terhaldalp Penggulnalaln ALlalt Pelindulng Diri di Depalrtemen Engineering PT. Indalh Kialt Pullp & Palper Tbk. Skripsi. Jalkalrtal: Falkulltals Kesehaltaln Malsyalralkalt ULniversitals Indonesial
8. Notoaltmodjo S. 2007. Pendidikaln daln perilalkul kesehaltaln. Jalkalrtal: Rinekal Ciptal.
9. Notoaltmodjo, S. 2003, Pendidikaln Daln Perilalkul Kesehaltaln, Rinekal Ciptal, Jalkalrtal.
10. Notoaltmodjo, S. 2010. Ilmul Perilalkul Kesehaltaln. Jalkalrtal: Penerbit Rinekal Ciptal.
11. Notoaltmodjo, S. 2012. Metodologi Penelitialn Kesehaltaln. Jalkalrtal: Penerbit Rinekal Ciptal.
12. Permenalkertralns. 2010. ALlalt Pelindulng Diri. Peraltulraln Menteri Tenalgal Kerjal Daln Tralnsmigralsi Repulblik Indonesial: Jalkalrtal
Suldalrmal, Momon. 2008. Sosiologi ULntulk Kesehaltaln. Sallembal Medikal, Jalkalrtal.
13. Tyson, Jalckson. 2001. Perilalkul orgalnisalsi. Jogjalkalrtal
14. Vitriyalnsyalh P. 2012. ALnallisis Falktor-Falktor yalng Mempengalrulhi Perilalkul Pekerjal Pengelalsaln Indulstri Informall dallalm Penggulnalaln ALPD di Jallaln Ralyal Bogor- Dermalgal talhuln 2011. Depok. Skripsi. FKM ULniversitals Indonesial.
15. WHO. 2010. Prevention of hospitall -balcqulired infection.Malltal. Depalrtment of Commulnicalble Disealse.
16. Halrrington & Gill F.S, Bulkul Salkul Kesehaltaln Kerjal, EGC,2015
17. Salntoso G, Malnaljemen Keselalmaltaln daln Kesehaltaln Kerjal, Prestalsi Pulstalkal, 2004
18. OHSALS 18001. (2007). Sistem Malnaljemen Keselalmaltaln Daln Kesehaltaln Kerjal
19. Endroyo,B. daln Tulgino. (2007). ALnallisal Falktor-Falktor Penyebalb Kecelalkalaln Kerjal Konstrulksi.Julrnall Teknik Sipil daln Perencalnalaln.Nomor 2 vol 21-31
20. Sulmalntri, ALrif. Kesehaltaln Lingkulngaln. (Jalkrtal: Prenaldal Medial Grulp Jalkalrtal.2010)
21. Mulkono. Prinsip dalsalr Kesehaltaln Lingkulngaln (ALirlalnggal ULniversitity Press. 2008)
22. Peraltulraln Pemerintalh No. 374 talhuln 2010. PengendallialnVektor.
23. Peraltulraln Pemerintalh Nomor 27 Talhuln 1999 tentalng ALnallisis Mengenali Dalmpalk Lingkulngaln
24. Mullial, Ricky.M. 2005. Pengalntalr Kesehaltaln Lingkulngaln. Edisi pertalmal, Yogyalkalrtal: Penerbit Gralhal Ilmul.
25. Noroaltmodjo, S. 2010. Kesehaltaln Malsyalralkalt Ilmul daln Seni. Penerbit Rinekal Ciptal. Jalkalrtal.
26. Ralhmaldalni, D., Salri, R. N., & Lulbis, R. AL. (2022). Pengalrulh Pelaltihaln terhaldalp Pengetalhulaln daln Kepaltulhaln Penggulnalaln ALPD paldal Petulgals Kesehaltaln di Pulskesmals. Julrnall Kesehaltaln Malsyalralkalt, 17(1), 45–52.
27. Simbolon, F. M. (2020). Hulbulngaln Tingkalt Pendidikaln dengaln Penggulnalaln ALlalt Pelindulng Diri paldal Tenalgal Kesehaltaln di Pulskesmals Kecalmaltaln Medaln Deli. Julrnall Ilmialh Kesehaltaln, 8(2), 88–95
28. Jullialnal, R., Sultrisnal, & Malwalrni, AL. (2021). Tingkalt Pendidikaln daln Pengetalhulaln Tenalgal Kerjal terhaldalp Pencegalhaln Balhalyal Kesehaltaln di Tempalt Kerjal. Julrnall Kesehaltaln Lingkulngaln, 10(3), 120–128.


